Praca maszyn rolniczych charakteryzuje się ogromną sezonowością. Podczas żniw czy jesiennych orek ciągniki i kombajny pracują niemal bez przerwy, poddawane skrajnym obciążeniom. Gdy jednak kończą się ostatnie prace w polu, wiele z nich trafia pod wiatę lub do garażu na zasłużony, kilkumiesięczny odpoczynek.
Dla nowoczesnego silnika diesla wyposażonego w zaawansowany układ wtryskowy Common Rail, taki wielotygodniowy bezczynny postój to ogromne wyzwanie. Wbrew pozorom, to właśnie podczas „snu zimowego” w układzie paliwowym dochodzi do procesów, które wiosną mogą zaowocować kosztowną awarią wtryskiwaczy lub pompy wysokiego ciśnienia.
Jak prawidłowo zabezpieczyć traktor przed zimą, aby wiosenny rozruch przebiegł bezstresowo i bezpiecznie dla kieszeni? Oto najważniejsze zasady.
1. Zjawisko kondensacji, czyli skąd się bierze woda w baku?
Zostawienie ciągnika na zimę z niemal pustym zbiornikiem paliwa to jeden z najpoważniejszych i najpowszechniejszych błędów. Podczas zimowych miesięcy temperatury otoczenia nieustannie się wahają – w dzień słońce potrafi nagrzać blaszany lub plastikowy bak, a w nocy temperatura spada poniżej zera.
W pustej przestrzeni niedotankowanego zbiornika znajduje się powietrze zawierające wilgoć. Na skutek zmian temperatur woda z powietrza zaczyna skraplać się na wewnętrznych ściankach baku i spływać na jego dno (olej napędowy jest lżejszy od wody, więc woda zawsze zbiera się na samym dole).
Dlaczego woda to wyrok dla Common Rail?
- Korozja precyzyjnych elementów: Woda ze zbiornika zostaje zassana przy pierwszym rozruchu. Gdy trafi do pompy wysokiego ciśnienia i wtryskiwaczy Bosch CRIN, wywołuje błyskawiczną korozję mikroskopijnych zaworków i iglic spasowanych z dokładnością do mikronów.
- Zatarcie pompy: Woda nie ma właściwości smarnych. Praca pompy na “wodnej poduszce” prowadzi do jej zatarcia i łuszczenia się metalowych opiłków, które bezpowrotnie niszczą cały układ wtryskowy.
Rozwiązanie: Przed odstawieniem maszyny na zimowy postój, zatankuj bak pod sam korek. Im mniej powietrza w zbiorniku, tym mniej wilgoci ma szansę się skroplić.
2. Bakterie paliwowe i biokomponenty – cichy wróg w osadzie
Współczesny olej napędowy dostępny na stacjach paliw oraz w hurtowniach zawiera obowiązkowe domieszki biokomponentów (estry metylowe kwasów tłuszczowych – FAME). Biopaliwa mają jednak poważną wadę: są wysoce higroskopijne (chłoną wodę z otoczenia) oraz ulegają naturalnemu procesowi starzenia i biodegradacji.
Podczas kilkumiesięcznego przestoju, w warunkach podwyższonej wilgotności na dnie baku, dochodzi do rozwoju mikroorganizmów (bakterii i grzybów paliwowych). Żywią się one biokomponentami, a produktem ich metabolizmu jest gęsty, ciemny, galaretowaty szlam oraz kwasy organiczne.
Czym to grozi?
Wiosną ten gęsty szlam zostaje zaciągnięty w przewody paliwowe. Potrafi w kilka minut całkowicie oblepić i zablokować nowy filtr paliwa. Jeśli mikroorganizmy przedostaną się dalej, zatykają delikatne sitka szczelinowe we wtryskiwaczach, powodując spadek mocy, dymienie i nierówną pracę traktora.
Rozwiązanie: Przed zimowaniem warto dolać do baku specjalistyczny preparat o działaniu biobójczym (tzw. biocyd do diesla). Neutralizuje on zarodniki bakterii i grzybów, nie pozwalając na rozwój biologicznego mułu w paliwie przez wiele miesięcy.
3. Zimowe paliwo i depresatory – nie daj się zaskoczyć mrozom
Paliwo letnie i przejściowe drastycznie różni się od zimowego zawartością parafin. Jeśli w zbiorniku traktora zostało paliwo z letnich prac polowych, przy pierwszym silniejszym mrozie (już od ok. -5°C do -10°C) zaczną wydzielać się z niego kryształki parafin. Paliwo zablokuje filtr, a próby “kręcenia” rozrusznikiem na siłę doprowadzą do zapowietrzenia układu i pracy pompy Common Rail na sucho.
Rozwiązanie: Jeśli w baku maszyny zalega letnie paliwo, a nie chcesz go zlewać, koniecznie dodaj do niego depresator (antyżel) wysokiej jakości i uruchom ciągnik na 10–15 minut, aby środek rozprowadził się po całym układzie wtryskowym, przewodach i filtrach. Pamiętaj: depresator zadziała tylko wtedy, gdy zostanie wlany przed nadejściem mrozów.
4. Wiosenna strategia rozruchu: Filtr paliwa wymieniamy “PO”, a nie “PRZED” zimą
Wielu rolników w ramach jesiennych konserwacji wymienia wszystkie filtry na nowe. W przypadku filtra paliwa w maszynie, która będzie stała całą zimę, lepszą strategią jest wstrzymanie się z wymianą do wiosny.
Dlaczego? Stary filtr paliwa przez całą zimę będzie pełnił rolę “tarczy ochronnej”. To w nim zgromadzi się woda, która ewentualnie skropli się w przewodach, oraz pierwsze biologiczne osady.
Prawidłowa procedura wiosenna:
- Po zimowym przestoju nie uruchamiaj od razu silnika.
- Odwiń stary filtr paliwa i zobacz, co jest w środku (często wylewa się z niego mętna woda ze szlamem).
- Zamontuj nowy, markowy filtr paliwa o wysokiej dokładności filtracji dedykowany do systemów Common Rail.
- Dokładnie odpowietrz układ za pomocą pompki ręcznej lub elektrycznej przed przekręceniem kluczyka (suchy start to wróg pompy wysokiego ciśnienia).
Podsumowanie
Nowoczesne traktory oferują ogromną wydajność w polu, ale ich zaawansowane układy wtryskowe nie znoszą kompromisów w kwestii czystości paliwa. Kilka prostych kroków jesienią – zatankowanie do pełna, dodanie biocydu/depresatora i odłożenie wymiany filtra na wiosnę – chroni układ zasilania przed korozją i zatarciem.
Jeśli jednak po zimowym przestoju Twój ciągnik ciężko odpala, dymi na czarno pod obciążeniem, stracił siłę uciągu lub jego silnik pracuje twardo i metalicznie – nie ryzykuj pracy w pełnym sezonie wiosennym. Zapraszamy do autoryzowanego serwisu Bosch Diesel. Zdiagnozujemy wtryskiwacze Twojej maszyny rolniczej na specjalistycznych stołach probierczych i przywrócimy im pełną sprawność, gwarantując bezawaryjną pracę podczas najważniejszych tygodni w gospodarstwie.
